Wegwijzer voor duidelijke informatie

Communicatie is een van de meest fundamentele kenmerken van de mens. Om ons te ontplooien, om mee te doen in de samenleving en te ervaren dat we ertoe doen, moeten we effectief kunnen communiceren zowel verbaal als non-verbaal, zowel mondeling als schriftelijk.
Communicatie is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Laaggeletterdheid komt bij zo’n drie miljoen mensen in Nederland voor. Bijna 1 op de 5 mensen boven de 12 jaar heeft beperkte digitale vaardigheden, en 35% van de volwassen Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden. Ook personen met een afasie na hersenletsel zijn communicatiekwetsbaar. In Nederland was het aantal nieuwe beroertes in 2022 39.500. Ongeveer 30% van de mensen die een beroerte krijgen, krijgt ook afasie. Communicatiekwetsbaar betekent dat je vaak in het nadeel bent in het contact met andere mensen. Je wordt minder snel begrepen, en/of je begrijpt zelf niet goed wat de ander bedoelt. Meedoen in de samenleving wordt dan lastig, met alle praktische, sociale en psychologische gevolgen van dien. Ook het vinden, begrijpen, beoordelen en toepassen van medische informatie is moeilijk. Communicatiekwetsbare mensen hebben minder goed toegang tot gezondheid en er ontstaan vaak misverstanden binnen de gezondheidszorg als er niet begrijpelijk gecommuniceerd wordt.

Uit onderzoek bij personen met afasie weten we dat succesvolle communicatie tussen personen met afasie, naasten en zorgprofessionals essentieel is voor hoogwaardige zorg en leidt tot meer patiënttevredenheid, meer regie bij de persoon met afasie in het eigen zorgtraject, positievere gezondheidsuitkomsten en betere patiëntveiligheid.

Al onze patiënten hebben volgens de wet recht op het ontvangen van informatie op een begrijpelijke wijze. We gebruiken veel schriftelijke materialen in de zorg, waarvan we willen dat onze patiënten daar toegang toe hebben. Denk aan bewegwijzering, folders, verslagen, vragenlijsten, de menukaart, etc. Zowel in Nederland als internationaal zijn er verschillende handreikingen ontwikkeld om schriftelijke communicatie toegankelijk te maken voor personen met afasie. In onze infographic laten wij zien welke bronnen er beschikbaar zijn voor het beoordelen, aanpassen of ontwikkelen van begrijpelijk schriftelijk materiaal zodat we bijdragen aan de toegankelijkheid van de gezondheidszorg. Deze infographic kan gebruikt worden door zorgverleners om informatie voor communicatiekwetsbare personen toegankelijk(er) en begrijpelijker te maken.
Blackstone, S. W., & Pressman, H. (2015). Patient Communication in Health Care Settings: new Opportunities for Augmentative and Alternative Communication. Augmentative And Alternative Communication, 32(1), 69–79.
Brinkman, R., Nikkels, A., Neijenhuis, K. (2025). Logopedie bij personen met afasie. [Evidence Summary]. Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie
NVLF (2023). Beroepsprofiel Logopedist.
NVLF (2025). Logopedische richtlijn diagnostiek en behandeling van personen met afasie ten gevolge van een beroerte.

www.pharos.nl