CO-OP bij kinderen en jongeren met NAH,

Doel / introductie

Eind 2024 is de herziene Ergotherapierichtlijn Hersenletsel afgerond. Parallel hieraan is in 2023, vanuit het landelijke onderzoeksproject Meedoen Next Step, een behandelprogramma ontwikkeld voor kinderen en jongvolwassenen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Zowel in de richtlijn als in het behandelprogramma worden verschillende interventies aanbevolen, waaronder: foutloos leren; strategietraining met Perceive – Recall – Plan – Perform (PRPP); Cognitive Orientation to daily Occupational Performance (CO-OP). De toepassing van CO-OP bij kinderen en jongeren met NAH is nog niet algemeen gebruikelijk. Om meer inzicht te krijgen is een praktijkgericht onderzoek uitgevoerd.

Opzet en methode

1. Literatuuronderzoek met als centrale vraag: Hoe kan CO-OP voor kinderen en jongeren met NAH worden toegepast? Hierbij is gekeken naar: bij welke problematiek CO-OP geschikt is (en wanneer niet), in welke fase van herstel, en bij welke ernst van hersenletsel. In totaal zijn acht artikelen uit de periode 2009–2025 geanalyseerd.
2. Enquête onder ergotherapeuten. Via een vragenlijst is in kaart gebracht hoe CO-OP momenteel in de kinderrevalidatie in Nederland wordt toegepast bij kinderen en jongeren met NAH.

Resultaten

CO-OP is effectief bij het verbeteren van functionele doelen bij kinderen met o.a. executieve functiestoornissen na NAH. CO-OP biedt mogelijkheden om de interventie op maat te maken voor deze doelgroep. CO-OP is niet in alle situaties (b.v. bij noodzaak tot foutloos leren) of fases van herstel (bv. sub-acute fase) de juiste interventie. CO-OP toepassen bij kinderen met NAH vraagt van therapeuten een meer coachende benadering, met o.a. begeleid ontdekken, mediërende en transfer technieken, die (deels) anders is dan gebruikelijke interventies voor deze doelgroep.

Conclusie / Discussie

CO-OP biedt een waardevolle, op maat gemaakte interventiemogelijkheid voor kinderen en jongeren met NAH. De aanpak bevordert zelfregulatie, probleemoplossend denken en strategisch handelen. Dit zijn vaardigheden die juist bij deze doelgroep vaak beperkt zijn en de participatie thuis en op school belemmeren. Hoewel verder onderzoek nodig is om het bewijs te versterken, bevestigen praktijkervaringen in Nederland dat CO-OP succesvol kan worden ingezet, mits zorgvuldig afgestemd op de cognitieve en emotionele kenmerken van het kind en diens omgeving. Het scholen van therapeuten in CO-OP en het ontwikkelen van expertise rondom NAH-specifieke toepassingen zijn belangrijke vervolgstappen voor de verdere implementatie. Daarnaast hopen we collega-(ergo-) therapeuten te inspireren en uit te nodigen tot verdere uitwisseling van ideeën en ervaringen.

Bekijk hier het artikel gepubliceerd in het Ergotherapie Magazine